MET GESCHIKTE VRIJWILLIGERS WERKT CAFE

In een parochie te Amsterdam

Veel mensen hebben de Alpha-cursus gevolgd, een informatiecursus over het christelijk geloof. Er is ook een katholiek vervolg op: CaFE. CaFE betekent Catholic Faith Exploration: het katholieke geloof onderzoeken. We vroegen aan de Amsterdamse parochiepriester Rafael de Ojeda naar zijn ervaringen met CaFE. Hij is zeer enthousiast.

In welke setting werkt u met CaFE? In een gewone parochie? Voor jongeren en studenten?
Wij hebben CaFE georganiseerd voor de gewone parochie. Het idee was om jongere mensen te interesseren, van onder de 45 jaar. Sinds een jaar of vier merken we dat er een groep dertigers elke zondag in de kerk kwam, maar zonder verdere binding met de meer bekende kerkgangers. Het zijn over het algemeen bewoners in de grachtengordel vlakbij, die op zoek zijn naar enige vorm van spirituele beleving van de zondag. We hadden geprobeerd geloofscursussen voor beginners aan te bieden maar zonder veel succes wat betreft het aantal deelnemers.

Hoe kwam u aan deelnemers?
Naar aanleiding van de campagne met het magazine Welkom Thuis, van de Nederlandse bisschoppen, wilden we de kans grijpen zo'n full colour blad aan alle kerkgangers rond de kerstdagen mee te geven. Dit blad is in wezen een catechismus voor mensen die weinig binding hebben met de kerk. Samen met het blad werd aan iedereen die dat wilde een uitnodiging gegeven voor CaFE. Wij begonnen met een groep van 35 deelnemers en eindigden met 50.

Onze Onze-Lieve-Vrouwekerk maakt deel uit van een groter verband in de binnenstad van Amsterdam. In de Sint Nicolaas parochie, waarvan we deel uitmaken, draait de Alpha-cursus al een paar jaar. Enkele Alpha-cursusgangers namen nu bij ons deel aan CaFE. Dit is een goede vorm van samenwerking. De groep was heel gemęleerd. Er waren academici, docenten aan de universiteit, ambtenaren, kappers, secretaressen. De grootste groep was onder de 45, een paar waren ouder, zelfs tot boven de 70. De helft van de deelnemers was zoekende, de andere helft bestond uit gelovige mensen die wat meer verdieping zoeken. De interactie tussen deze twee groepen werkte zeer goed.

Hoe heeft u met het CaFE-materiaal gewerkt?

Wij hebben de handleiding van de cursus op de voet gevolgd. Dat vind ik een van de sterke punten van CaFE: alles is tot in de puntjes bedacht en in de praktijk getoetst. De enige vrijheid die we genomen hebben is dat we die leeftijdlimiet van 45 jaar stelden. Dat heeft goed gewerkt, in die zin, dat de dertigers en veertigers - die niet al te kerks zijn of waren - minder moeite hadden om te komen. Dat er veel leeftijdgenoten zijn gaf herkenning en betekende wat meer betrokkenheid. Het komt zelden voor dat je over geloofskwesties kunt spreken in een groep geďnteresseerde jonge mensen. Hoofdprioriteit was de inzet van geschikte vrijwilligers. We hadden negen personen bereid gevonden hieraan mee te doen. Twee wat ouder en de rest onder de 45. De presentator van de cursus bijvoorbeeld is een man van 40 die vorig jaar is gedoopt. Hij heeft het fantastisch goed gedaan. De gezellige en ontspannen sfeer is even belangrijk als de pittige inhoud van de dvd- inleidingen van David Payne. In de pauzes en na afloop ontstaan er goede gesprekken met de mensen. Wie dat wil spreekt later af om zich verder te verdiepen. Van belang is ook stipt te beginnen en stipt te eindigen. Wie meer wil moet dat zelf aangeven. Er wordt uitdrukkelijk niets opgelegd.

Wat was het resultaat?

Een herleving van het geloof en de apostolische ijver van de vrijwilligers en van de al gelovige deelnemers. En een diepere kennis van het r.-k. geloof door de zoekers. Enkelen van hen overwegen nu katholiek te worden. De vrijwilligers zeiden elke keer dat ze dankbaar waren aan CaFE meegedaan te hebben. Het is mooi om te zien hoe Gods Geest in de mensen werkt.

Geestelijke aardbeving

De avonden duren twee uur. Toch hadden we steeds het gevoel dat het te kort was. Inhoudelijk vonden mensen dat het veel met hen deed. Een jonge man zei dat het voor hem wel eens heftig confronterend was. Iemand merkte op: ‘Ik dacht zelf dat ik wist wat het katholieke geloof was, maar hier heb ik gemerkt dat ik eigenlijk heel weinig wist.’ Iemand anders die twee sessies had overgeslagen zei mij dat hij dat deed omdat het anders te veel voor hem was. Elke avond beschouwde hij als een geestelijke aardbeving. Tussen die ‘aardbeving’ en de Mis op zondag kwam er te veel los in hem en daarom koos hij soms gewoon naar de kerk op zondag te gaan en CaFE over te slaan.

Om de gewone kerkgangers van onze kerk deelgenoot te maken van de rijkdom van CaFE hebben wij na Pasen de cursus nog een keer aangeboden. De deelname is wat minder, maar het enthousiasme even groot. Mooi is het te zien dat de vrijwilligers die gesprekleider zijn van de gesprekgroepjes hier veel aan hebben.

Zijn de deelnemers na deze serie CaFE-bijeenkomsten doorgegaan in een vervolgprogramma?

Na afloop van de zeven bijeenkomsten vonden sommigen het jammer dat er niets meer was. Wij hebben op de laatste avond besloten een vervolg aan te bieden, met hetzelfde schema van CaFE: een Bijbel-CaFE. Zeven avonden met inleidingen over de Bijbel, met nadruk op de persoon van Jezus en het Nieuwe Testament. Hieraan nemen 20 ŕ 25 mensen deel.

Wat zou u pastores adviseren die overwegen om met CaFE te gaan werken?

Gewoon doen. Er moeten wel geschikte vrijwilligers zijn die goed kunnen omgaan met CaFE en daar volledig achter staan. Regelmatig hiervoor bidden en de hele parochie om gebed vragen. In de Heilige Mis als intentie meenemen: ‘voor de deelnemers aan de CaFE-cursus. Iedere week het weer aankondigen. Een keer per jaar met een grotere deelname werkt misschien beter dan meerdere malen per jaar in kleine groepen. De gespreksgroepjes kunnen beter niet te klein zijn. Zeven of acht personen heeft bij ons beter gewerkt dan groepjes van vijf.

Wat zou nog meer willen zeggen?

We waren telkens met twee priesters aanwezig: Eugen Graas en ik. Maar de priesters blijven tijdens deze cursus bewust op de achtergrond: het is een lekeninitiatief. Na de groepsgesprekken werd een korte samenvatting gegeven door een woordvoerder van elke tafel. Als het zinvol was en iemand wat vroeg, dan gaf een van ons een korte toelichting op het thema. Voor de rest bleven we beschikbaar voor gesprekjes tussendoor. Ik wens iedereen die met CaFE van start gaat veel zegen toe. En ik wil de ontwikkelaars van deze methode bedanken voor hun moeite, in het bijzonder ook het Katholiek Alpha-centrum Nederland, met de fantastische ondertiteling die ze gemaakt hebben. Hoewel de inleider in het Engels spreekt kon iedereen het prima volgen.

Rafael de Ojeda pr. is lid van het Opus Dei. Voor meer informatie: www.olvkerk.nl, rojeda@dds.nl, tel. (020) 6732326.

Er komt steeds meer materiaal van CaFE in het Nederlands beschikbaar. Het is te bestellen bij het Katholiek Alpha Centrum in Den Haag: www.rk-alphacentrum.nl, info@rk-alphacentrum.nl.

Kees Slijkerman

Bron: Bouwen aan de Nieuwe Aarde, tijdschrift voor katholieke charismatische vernieuwing, 25 september 2009